mbsts kitabı Ferhat Erdoğan
Haber Detayı
17 Temmuz 2019 - Çarşamba 00:10
 
İsbât-ı Vâcib: Allah'ın Varlığının Delilleri
İsbât-ı Vâcib Allah'ın Varlığının Delilleri Nelerdir?
- Haberi
İsbât-ı Vâcib: Allah'ın Varlığının Delilleri

ALLAH’IN VARLIĞININ DELİLLERİ

İslam coğrafyası genişledikçe müslümanlar inkârcı akımlarla da karşılaşmışlardır. Bunun sonucunda müslümanlar Allah’ın varlığını ve buna bağlı inanç esaslarını ispatlamak durumunda kalmışlardır. İslam’da Allah’ın varlığını ispatlamak için yapılan tüm faaliyetlere “isbâtı vâcip” denir. İnanmak için herhangi bir delile ihtiyaç duymayan insanlar olabildiği gibi mucize gibi olağanüstü hadiselere ya da güçlü aklî delillere ihtiyaç duyanlar da mevcuttur. Ayrıca iman konusunda zihne gelebilecek şüpheleri gidermek için de isbâtı vâcip deliller önem arz etmektedir.

(Başvurulan İsbât-ı Vâcib deliller)
1- Hudûs delili: Evrenin yaratılmış olduğu ve her yaratılmışın bir yaratıcıya muhtaç olduğundan hareketle Allah’ın varlığını ispata çalışan bir delildir.
Maddeler kendi kendine var olmazlar ve kendi başlarına hareket edemezler. Kainatta sayısızca maddeler vardır ve hepsi bir program içinde varlığını sürdürürler.
“De ki: “Göklerin ve yerin Rabbi kimdir?” “Allah’tır” de. De ki: “O'nu bırakıp da kendilerine (bile) bir faydası ve zararı olmayan dostlar (mâbudlar) mı edindiniz?”
De ki: “Kör ile gören bir olur mu? Ya da karanlıklarla aydınlık bir olur mu? Yoksa Allah’a, O’nun yarattığı gibi yaratan ortaklar buldular da bu yaratma ile Allah’ın yaratması onlara göre birbirine mi benzedi?” De ki: “Her şeyin yaratıcısı Allah’tır. O, birdir, mutlak hâkimiyet sahibidir” (Ra‘d-16).

2- İmkân delili: İmkân, birşeyin olması ile olmamasının eşit ihtimale sahip olması demektir. Günlük konuşmalarımızda da mümkün derken olabilir de olmayabilir de manasını kast ederiz. Yaratılmış olan her varlık bize şu gerçeği haykırır: Benim olmamla olmamam eşit idi. Şu an ben varsam, var olmamı yoklukta kalmama tercih eden biri var demektir. O ise ancak
Allah’tır.
3- Gaye ve Nizam delili: Kainatta yaratılan her şey bir gaye ve bir nizam bir âhenk içinde yaratılmıştır. Âlemdeki varlıkların belirli bir estetik bütünlük ve uyum içinde işleyişi sonsuz kudret sahibi bir varlığın kanıtıdır. Her şeyi yaratıp nizam veren ve her şeyin varlığını bir ölçüye göre belirleyen O’dur (Furkân-2). Allah başka bir ayette yedi kat göğü kat kat yarattığını ve Rahman’ın yaratışında bir uyumsuzluk ve düzensizlik görülemeyeceğini açık bir dille ifade etmektedir (Mülk-3).
Kainattaki şeylerin nasıl var olduğu sorusuna Materyalistlerin verdikleri cevap sadece “tesadüf”ten ibarettir. Darwinistler’e göre ise bu düzen milyonlarca yıllık bir evrimin sonucudur. Pozitivistler ise bunun makul bir izahını yapamamışlardır. Bu türden akımların izah denemeleri daima akıl ve vicdanı ikna etmekten uzak kalmış, ilerleyen pozitif bilimlerden de hiçbir zaman destek görememiştir.
4- Fıtrat delili: İnsan fıtratı ve vicdanı iman etmeye muştaktır.
5- Tasavvufi metod: Keşf ve keramet Allah’ın sevdiği ve murad ettiği kullarına vermiş olduğu bir İlahi ikramı, yardımı ve hediyesidir. Bu ilahi mertebeye kuşkusuz temiz bir kalple, insanın bütün gayretiyle Allah’a yönelmesi neticesinde ulaşılabilir.
Gazzali, akıl yolunu yıllarca denedikten sonra bunu terkedip keşf ve ilham metodunu benimsemeye eğilmiştir. Muhyiddin İbnü’l-Arabi’nin, kendi döneminde akli ilimlerin zirvesine ulaşmış olan Fahreddin er-Razi’ye yazdığı mektup, keşf metodunun üstünlüklerini etkileyici bir üslupla ifade eder. İbnü’l-Arabi’ye göre Allah’ı tanımak başka, Allah’ın varlığını bilmek başkadır. Akıl Allah’ı ancak var olması bakımından ve selbi sıfatlarıyla (ne olmadığı açısından) bilir. Halbuki keşf yoluyla Allah müşahede edilerek tanınır. Şöyle de diyebiliriz; Keşf, Şeriat-tarikat-hakikat üçlemesinin tezahürü olarak maneviyatın güçlenmesi, buna bağlı olarak da ruhun Allah’a yücelmesi yolunda, uygulayabilenler için faydalı bir metot olarak değerlendirilir.

Kaynak: Editör:
Etiketler: İsbât-ı, Vâcib:, Allah'ın, Varlığının, Delilleri,

Ferhat Erdoğan mbsts

Haber Yazılımı